Home Ndryshe Zbulohet “kalendari kimik” i trupit

Zbulohet “kalendari kimik” i trupit

5 min read
0
187

sitemi kimik i trupit TiranĂ«, 25 Shtator /ATSH/ – ShkencĂ«tarĂ«t kanĂ« zbuluar mĂ«nyrĂ«n sesi trupi mund tĂ« kuptojĂ« ndĂ«rrimin e sezoneve nĂ«pĂ«rmjet “njĂ« kalendari kimik”, raporton BBC. Kjo skuadĂ«r  shkencetarĂ«sh, raporton Biologjia Aktuale, zbuloi një grup me mijĂ«ra qeliza qĂ« mund tĂ« jetojnĂ« si nĂ« gjendej ‘vere’ ashtu dhe nĂ« gjendje ‘dimri’.

Ky grupim qelizor pĂ«rdor zgjatjen e ditĂ«s pĂ«r ‘tĂ« kaluar’ nĂ«pĂ«r to gjendjen, nĂ« varĂ«si tĂ« kohĂ«s qĂ« duhet pĂ«r t’u bĂ«rĂ« natĂ«. Ora vjetore kontrollon kur kafshĂ«t duhet tĂ« riprodhohen apo duhet tĂ« bien nĂ« gjumĂ« letargjik duke ndikuar drejtpĂ«rdrejt nĂ« sistemin imunitar. Skuadra e Universitetit tĂ« Manchesterit dhe Edinburgut i bazuan rezultatet e studimit tĂ« tyre nĂ« analizmin e trurit tĂ« deleve nĂ« kohĂ« tĂ« ndryshme pĂ«rgjatĂ« njĂ« viti.


Kalendari


ShkencĂ«tarĂ«t zbuluan njĂ« grup prej 17,000 ‘qelizash kalendarike’ nĂ« gjendrĂ«n e hipofizĂ«s, e cila ndodhet nĂ« bazĂ«n e trurit dhe lĂ«shon hormone qĂ« kontrollojnĂ« proceset nĂ« trup. 
Ata thonĂ« se qelizat kanĂ« njĂ« ‘sistem dyjor’ (binar) si njĂ« kompjuter qĂ« mund tĂ« ekzistojnĂ« nĂ« njĂ« nga dy gjendjet- duke bĂ«rĂ« tĂ« mundur tĂ« prodhojnĂ« kimikate “dimĂ«rore” ose “verore”. Proporcioni i qelizave kalendarike ndryshon pĂ«rgjatĂ« viteve pĂ«r tĂ« treguar kalimin e kohĂ«s.

dimerProfesori Andrew Loundon nga Universiteti i Manchesterit thotĂ«: – “Duket sikur pĂ«r njĂ« pĂ«riudhĂ« tĂ« shkurtĂ«r tĂ« vitit, nĂ« mes tĂ« dimrit dhe nĂ« mes tĂ« verĂ«s, tĂ« gjitha qelizat janĂ« nĂ« njĂ« gjendje tĂ« vetme ‘kalendarike’. MegjithatĂ« ndodh qĂ« ato mund tĂ« jenĂ« njĂ« pjesĂ« nĂ« njĂ« gjendje e njĂ« pjesĂ« tjetĂ«r nĂ« njĂ« gjĂ«ndje ndryshe, por Ă«shtĂ« ende e paqartĂ« sesi trupi kupton nĂ« kĂ«to raste nĂ«se Ă«shtĂ« dimĂ«r apo verĂ«. Ora vjetore njihet ndryshe dhe si ritmi ndĂ«rvjetor dhe Ă«shtĂ« i ngjashĂ«m me ritmin ditor apo cirkadian qĂ« na mban zgjuar nĂ« momentet e duhura tĂ« ditĂ«s. KĂ«to sisteme kontrollohen nga drita, dhe janĂ« tĂ« domosdoshme pĂ«r tĂ« pĂ«rcaktuar migrimin e kafshĂ«ve, gjumin letargjik dhe çiftĂ«zimet sezonale duke shpjeguar pĂ«rse disa kafshĂ« si qingjat lindin nĂ« pranverĂ«.


Duke qenë se kohëzgjatja e ditë-natës është një faktor i rëndësishëm i funksionimit të trupit, duke na përcaktuar sasinë e duhur të gjumit, bëhet i mundur edhe kuptimi sesi funksionon melatonia, hormoni i gjumit (prodhohet në sasi të madhe gjatë dimrit kur ditët janë më të errëta). Hapi i rradhës është të kuptojnë sesi qelizat regjistrojnë kalimin e kohës.

/s.b./f.n/

Në bazë të nenit 4 të ligjit ''Për funksionimin e Agjencisë Telegrafike Shqiptare'', ndalohet kopjimi, riprodhimi dhe publikimi i informacionit pa cituar burimin e tij.

Load More Related Articles
Load More By Suada Bajraktari
Load More In Ndryshe
Comments are closed.

Check Also

Teminat protagonistet e pranverë-verë 2018

TIRANË, 3 Mars/ATSH/.- Teminat dhe xixat kthehen pĂ«r tĂ« ndriçuar veshjet e aksesorĂ«t mĂ« ma…