Home Art, Kulture dhe Argetim FOTO-VIDEO/ ”ShtĂ«pia me Gjethe”, misteri i komunizmit qĂ« tĂ«rheq vĂ«mendjen e turistĂ«ve tĂ« huaj

FOTO-VIDEO/ ”ShtĂ«pia me Gjethe”, misteri i komunizmit qĂ« tĂ«rheq vĂ«mendjen e turistĂ«ve tĂ« huaj

12 min read
0
173

TIRANE 18 Shkurt /A.Alla ATSH / – Muzeu i PĂ«rgjimeve ”ShtĂ«pia me Gjethe” Ă«shtĂ« kthyer tashmĂ« nĂ« njĂ« atraksion turistik jo vetĂ«m pĂ«r vizitorĂ«t shqiptarĂ« por veçanĂ«risht pĂ«r turistĂ«t e huaj qĂ« vizitojnĂ« ShqipĂ«rinĂ«.

Drejtoresha e kĂ«tij muzeu Etleva Demollari, nĂ« njĂ« prononcim pĂ«r ATSH-nĂ« u shpreh se ,”ky muze i hapur pĂ«r publikun nĂ« 23 maj tĂ« vitit 2017 Ă«shtĂ« vizituar nga 9500 vizitorĂ« deri nĂ« fund tĂ« vitit 2017, ku 5300 kanĂ« qenĂ« vizitorĂ« shqiptarĂ« dhe 4200 vizitorĂ« tĂ« huaj”.

Interesi i madh i vizitorëve të huaj ka qenë dhe vazhdon të jetë dhe për këtë fillimvit, për misterin që mbart ky muze nga e shkuara e largët me pajisjet e përdoruara në atë periudhë që synonte kontrollin total mbi trupat dhe shpirtrat e njerëzve.

Demollari thotë se për turistët e huaj ky muze ofron një itinerar njohës, ose ndryshe është një muze ndërveprues ku, përveçse filmimeve, objektet e asaj kohe mund të preken, pasi ato janë të ekspozuar dhe janë objekte autentike të përdorura nga regjimi komunist për të përgjuar, kontrolluar dhe spiunuar njerëz të pafajshëm.

“ShtĂ«pia me Gjethe”, godina e mistershme, e cila prej 45 vjetĂ«sh mbuluar nga gjethet iu fsheh syrit tĂ« publikut, Ă«shtĂ« njĂ« godinĂ«, qĂ« fsheh nĂ«n misterin e saj histori dhe sekrete tĂ« mĂ«dha qĂ« ka pĂ«rjetuar populli ynĂ« gjatĂ« atyre viteve tmerri dhe izolimi total.

Ky muze memorie u ofron vizitorĂ«ve njĂ« guidĂ« informuese nĂ« disa sektorĂ« qĂ« trajtojnĂ« aspekte tĂ« ndryshme tĂ« veprimtarisĂ« sĂ« kryer nĂ« kĂ«tĂ« shtĂ«pi, qĂ« prej ndĂ«rtimit tĂ« saj nĂ« fillim tĂ« viteve ‘30-tĂ« dhe deri nĂ« vitin 1991. TuristĂ«t shohin dhe prekin nga afĂ«r tetĂ« sektorĂ«t tĂ« cilĂ«t tregojnĂ« nga njĂ« copĂ«z misteri brenda.

Prologu – NĂ« hyrje tĂ« muzeut, Prologu trajton rrugĂ«timin historik tĂ« ShtĂ«pisĂ« me Gjethe. E ndĂ«rtuar fillimisht si klinikĂ« lindje dhe e shndĂ«rruar mĂ« pas nĂ« njĂ« ndĂ«rtesĂ« qĂ« prodhonte mister dhe frikĂ«.

Sektori 01 – Çimka dhe krijesa tĂ« tjera: Teknika Ă«shtĂ« neutrale vetĂ«m kur nuk vihet nĂ« pĂ«rdorim. PĂ«rgjimi elektronik Ă«shtĂ« njĂ« teknikĂ« qĂ« pĂ«rdoret pĂ«r tĂ« kontrolluar njerĂ«z. Nga lloji i regjimit varet se pĂ«r çfarĂ« kontrollohen. Si tĂ« jetĂ« regjimi, ashtu Ă«shtĂ« edhe pĂ«rgjimi.

Sektori 02 – Mikrofonat e gjallĂ«: Puna e pĂ«rgjimit elektronik Ă«shtĂ« e lidhur ngushtĂ« me bashkĂ«punĂ«torĂ«t e sigurimit tĂ« shtatit, me mikrofonat e gjallĂ«. Zakonisht, kĂ«ta u paraprinin me informacion mikrofonave elektronikĂ« dhe, nĂ« mjaft raste, kanĂ« qenĂ« bartĂ«s çimkash pĂ«r t’u arrestuar.

Sektori 03 – Ç’ështĂ« armiku: PĂ«rfytyrimi mbi armikun pĂ«rcakton mĂ«nyrat e kontrollit dhe represionit. Anasjelltas, kĂ«to mĂ«nyra ushqejnĂ« dhe pĂ«rforcojnĂ« pĂ«rfytyrimin mbi armikun. Rreth vicioz i dinamikĂ«s totalitare.

Sektori 04 – Armiku i jashtĂ«m: PĂ«rgjimi i shtetasve tĂ« huaj pĂ«rbĂ«nte nĂ« thelb njĂ« zgjatim tĂ« kontrollit dhe represionit brenda vendit. NjĂ« veçori e diktaturĂ«s komuniste nĂ« ShqipĂ«ri ka qenĂ« vetizolimi pĂ«rherĂ« e mĂ« i plotĂ« nga vendet e tjera, duke e shpallur ShqipĂ«rinĂ« tĂ« vetmin vend socialist nĂ« botĂ«, i cili gjendej nĂ«n rrethim dhe pĂ«rbĂ«nte aktivitetin e dy superfuqive dhe tĂ« blloqeve tĂ« tyre: NjĂ«kohĂ«sisht, nĂ« mendĂ«sinĂ« totalitare tĂ« kohĂ«s, armiku i jashtĂ«m paraqitej si i pandashĂ«m nga armiku i brendshĂ«m. Tek e fundit, vetizolimi synonte mbajtjen e shoqĂ«risĂ« shqiptare nĂ«n kontroll total.

Sektori 05 – NdĂ«rmjetĂ«sia: NĂ«n regjimin komunist, jeta private ka qenĂ« krejt e pambrojtur nga ndĂ«rhyrja e shtetit: ngaqĂ« ideologjia kishte njĂ« karakter kolektivist dhe ngaqĂ« partia-shtet ishte e gjithĂ«fuqishme.

Sektori 06 – Jeta e pĂ«rditshme: VĂ«zhgimi Ă«shtĂ« pĂ«rdorur ndaj tĂ« gjitha shtresave dhe kategorive shoqĂ«rore, sepse asnjĂ«ra prej tyre nuk ishte e garantuar nga pĂ«rndjekja, me pĂ«rparĂ«si ndaj asaj shtrese apo kategorie qĂ« shihej si potencialisht e rrezikshme nĂ« njĂ« moment tĂ« dhĂ«nĂ«. NjĂ« fjalĂ«, njĂ« kĂ«ngĂ«, njĂ« takim i rastĂ«sishĂ«m, fare mirĂ« mund tĂ« quheshin veprimtari armiqĂ«sore.
Sektori 07 – ZĂ«ra nga e kaluara: JanĂ« zĂ«ra tĂ« kapur dekada mĂ« parĂ« me pĂ«rgjim elektronik. Por nuk mund tĂ« jenĂ« objekt kureshtje. VijnĂ« nga terri, nga humnera. PavarĂ«sisht prej fjalĂ«ve qĂ« thonĂ«, janĂ« zĂ«ra qĂ« ftojnĂ« pĂ«r njĂ« refleksion mbi tĂ« kaluarĂ«n.

Sektori 08 – Panoptikon – panakustikon: Mund tĂ« pĂ«rkthehet si “vendi ku mund tĂ« shohĂ«sh dhe tĂ« dĂ«gjosh gjithçka”. Kuptimi tjetĂ«r i fjalĂ«s sĂ« parĂ«, sipas sĂ« cilĂ«s Ă«shtĂ« ndĂ«rtuar edhe e dyta, Ă«shtĂ« ai i njĂ« burgu ideal, tĂ« konceptuar mĂ«se dyqind vjet mĂ« parĂ« nga filozofi utilitarist Jeremy Bentham. UtilitaristĂ«t nuk besonin nĂ« utopinĂ« e njĂ« shoqĂ«rie tĂ« pĂ«rsosur.

NjĂ« utopi e tillĂ« ishte edhe komunizmi. Pretendimet pĂ«r t’a realizuar sollĂ«n shoqĂ«rinĂ« e kontrollit total, nĂ« ngjashmĂ«ri me burgun e Bentham-it.
Sektori i fundit – E kaluara e pakryer: “E kaluara nuk vdes kurrĂ«. Madje as e kaluar nuk Ă«shtĂ«â€, William Faulkner. “NĂ« atĂ« masĂ« qĂ« e kaluara vĂ«rtet mund tĂ« ‘kapĂ«rcehet’, kjo arrihet vetĂ«m duke rrĂ«fyer çfarĂ« ka ndodhur”, Hannah Arendt.

Ky muze, ose thesari i memories sonë kolektive, do vazhdojë të mbetet një atraksion kulturor dhe historik për vizitorët, pasi është një plagë që ka prekur brezin e shkuar dhe bën një panaromë informuese për brezin e ri, pasi i kushtohet njerëzve të pafajshëm që u arrestuan, internuan, torturuan dhe vuajtën dënime të rënda për shkak të përgjimeve, kontrolleve e spiunimeve gjatë regjimit komunist, shumica e të cilave kryheshin nga kjo shtëpi.

E ndĂ«rtuar nĂ« vitin 1931, godina e njohur nĂ« ShqipĂ«ri si “shtĂ«pia e gjetheve”, fillimisht ka patur funksionin e njĂ« klinike. GjatĂ« LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore, nĂ«n pushtimin gjerman, ajo i pĂ«rkiste Gestapo-s, ndĂ«rkohĂ« qĂ« fill mĂ« pas, gjatĂ« viteve tĂ« para tĂ« regjimit tĂ« ri, ajo u bĂ« njĂ« qendĂ«r e Sigurimit (Policia politike) e pĂ«rdorur pĂ«r hetime. Nga viti 1950 ajo u bĂ« zyra qendrore e seksionit teknik dhe shkencor tĂ« sigurimit.

previous arrow
next arrow
ArrowArrow
Slider

/a.g/

Në bazë të nenit 4 të ligjit ''Për funksionimin e Agjencisë Telegrafike Shqiptare'', ndalohet kopjimi, riprodhimi dhe publikimi i informacionit pa cituar burimin e tij.

Load More Related Articles
Load More By Adela Alla
Load More In Art, Kulture dhe Argetim
Comments are closed.

Check Also

KINEMA – PesĂ« gjigantĂ« pĂ«r filmin mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« huaj pĂ«r çmimin Oscar

LOS ANXHELES, 4 mars /ATSH-ANSA/ – NĂ« kĂ«tĂ« pesĂ«she pĂ«r filmin mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« huaj pĂ«r…